In het kort
- Kies een vlakke, verharde plek met wat schaduw en weinig rook richting terras.
- Leg een werkblad van steen, beton of RVS op het steigerhouten frame.
- Houd hout weg van hete delen en gebruik een onbrandbare onderlaag.
- Behandel het hout rondom en herhaal het onderhoud elk jaar of om het jaar.
Een buitenkeuken van steigerhout maakt van je tuin een plek waar je echt kookt in plaats van alleen even de barbecue aansteekt. Het hout oogt stoer, past bij de meeste tuinen en is goed te bewerken. Daardoor is een buitenkeuken steigerhout ook een populair doe-het-zelfproject.
Wel staat een buitenkeuken het hele jaar in weer en wind, en er komt hitte en water bij kijken. In dit artikel lees je waar je op let bij de plek, het ontwerp, het werkblad, de barbecue en het onderhoud. Ook vind je een stappenplan en een materiaallijst om zelf aan de slag te gaan.
De juiste plek in de tuin
Begin met de plek, want die bepaalt bijna alles. Denk aan deze punten:
- Afstand tot het huis: dichtbij de keukendeur loop je minder heen en weer. Te dichtbij kan rook en vet tegen de gevel of door open ramen geven.
- Wind: zet de barbecue zo dat de rook bij de overheersende wind van het terras en de buren af waait.
- Zon en schaduw: een werkblad in de volle middagzon wordt heet en het hout droogt sterk uit. Een plek met wat schaduw of een overkapping werkt prettiger.
- Ondergrond: een vlakke, verharde ondergrond van tegels of klinkers voorkomt dat de kast scheef zakt en houdt het hout uit het natte gras.
- Aansluitingen: kijk of je water, afvoer en eventueel een buitenstopcontact kunt aanleggen zonder de halve tuin open te breken.
Ontwerp van een steigerhouten buitenkeuken
De meeste steigerhouten buitenkeukens bestaan uit een onderkast met een stevig frame, bekleed met steigerplanken. Daarop komt een werkblad met ruimte voor een barbecue, een spoelbak en een stuk vrij werkblad. Een rechte opstelling is het eenvoudigst. Heb je meer ruimte, dan geeft een hoekopstelling of een los kookeiland extra werkruimte en zitgelegenheid.
Werk met drie zones: voorbereiden, koken en schoonmaken. Zet de spoelbak niet direct naast de barbecue, zodat spetters en hitte elkaar niet in de weg zitten. Plan ook opbergruimte onder het werkblad voor gereedschap, houtskool en borden.
| Onderdeel | Gangbare maat (indicatie) | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Werkbladhoogte | 90 tot 95 cm | Stem af op je lengte en op de hoogte van de barbecue |
| Werkbladdiepte | 60 tot 70 cm | Iets dieper dan binnen geeft ruimte voor schalen |
| Vrij werkblad naast de barbecue | minimaal 40 tot 60 cm | Om vlees en schalen neer te zetten |
| Afstand onderkant planken tot grond | enkele centimeters | Voorkomt optrekkend vocht |
Het werkblad: steen of RVS op steigerhout
Een werkblad van alleen steigerhout is mooi, maar gevoelig voor vet, vocht en hitte. Steigerhout is meestal vurenhout, dat van nature niet erg duurzaam is buiten. Daarom kiezen veel mensen voor een ander materiaal bovenop het houten frame:
- Natuursteen of keramiek: hittebestendig, krasvast en goed schoon te houden. Wel zwaar, dus het frame moet stevig zijn.
- Betonnen blad of tegels: robuust en goed zelf te maken, maar let op scheurvorming bij vorst.
- RVS: hygiënisch en licht, ideaal rond de spoelbak en de barbecue.
- Steigerhout met een stalen of stenen inzet: houten blad als geheel, met een stenen of RVS-plaat waar de barbecue komt.
Laat het werkblad een paar centimeter over de kast uitsteken. Regenwater druipt dan voor de planken langs naar beneden, in plaats van langs de voorkant het hout in te trekken.
Barbecue en hittebestendigheid
Hout en vuur gaan prima samen, zolang je afstand en isolatie goed regelt. De belangrijkste regel: het hout mag nooit direct tegen een heet onderdeel van de barbecue zitten.
- Losse barbecue op poten: zet hem op een stenen of metalen plateau en houd aan alle kanten ruimte vrij.
- Barbecue zonder poten of ingebouwd: de onderkant wordt ook heet. Leg er een stalen plaat of hittebestendige tegels onder en laat ruimte voor luchtcirculatie.
- Keramische barbecue (kamado): zwaar, dus zet hem op een extra versterkt deel van het frame met een stenen onderlaag.
- Gasbarbecue: volg de installatievoorschriften van de fabrikant. Zet de gasfles in een vak met ventilatieopeningen onderin, want gas zakt naar beneden.
Houd de afstanden aan die de fabrikant van je barbecue opgeeft. Twijfel je, kies dan liever voor meer ruimte en een onbrandbare onderlaag.
Water en afvoer
Een spoelbak maakt een buitenkeuken pas echt bruikbaar. De eenvoudigste oplossing is een flexibele slang vanaf een buitenkraan naar een kraan op het werkblad. Voor warm water kun je een kleine boiler gebruiken, maar dan heb je ook een buitenstopcontact nodig. Laat elektra buiten altijd aanleggen volgens de regels, met een aardlekschakelaar.
Voor de afvoer heb je twee opties: aansluiten op het riool of afvoeren naar een grindkoffer of infiltratiekrat in de tuin. Spoelwater met afwasmiddel en vet laat je liever niet in de bodem lopen. Vergeet in het najaar niet de buitenkraan en leidingen af te tappen, zodat ze niet bevriezen.
Onderhoud tegen weer en wind
Onbehandeld steigerhout wordt buiten grijs en kan gaan rotten waar water blijft staan. Met een paar maatregelen gaat je buitenkeuken veel langer mee:
- Behandel het hout vóór de montage aan alle kanten, ook de kopse kanten. Hoe dat werkt lees je in steigerhout impregneren.
- Gebruik buitenbeits of terrasolie en herhaal de behandeling meestal elk jaar of om de twee jaar, afhankelijk van hoeveel zon en regen er op staat.
- Laat 3 tot 5 mm ruimte tussen de bekledingsplanken zodat het hout kan werken en ventileren.
- Zet de kast op stelpootjes of tegels en houd het hout uit de grond.
- Gebruik RVS of verzinkte schroeven, die roesten niet en geven geen zwarte vlekken.
- Dek de keuken in de winter af met een ademende hoes of zet hem onder een overkapping.
Een uitgebreider overzicht van beits, olie en lak vind je in steigerhout behandelen.
Buitenkeuken steigerhout zelf maken: stappenplan
- Ontwerp en meet uit: maak een schets met maten van kast, werkblad, barbecue en spoelbak.
- Maak de ondergrond vlak: leg tegels of klinkers waterpas.
- Bouw het frame: maak een geraamte van geïmpregneerde balken, met staanders op elke hoek en onder zware delen.
- Behandel de planken: schuur en behandel de steigerplanken aan alle kanten voordat je ze monteert.
- Bekleed het frame: schroef de planken horizontaal of verticaal op het frame, met voorgeboorde gaten.
- Plaats het werkblad: monteer steen, beton of RVS en zaag de uitsparing voor de spoelbak uit.
- Sluit water aan en zet de barbecue: leg de hittebestendige onderlaag aan en plaats de barbecue.
- Afwerken: monteer deurtjes, handgrepen en eventueel planken voor binnen in de kast.
Tip: Bouw de kast eerst zonder werkblad en zet je barbecue en spoelbak er los op. Zo test je de werkhoogte en de looproutes voordat alles vastzit.
Materiaallijst
- Steigerplanken voor de bekleding (nieuw of gebruikt)
- Geïmpregneerde balken voor het frame, bijvoorbeeld 45 x 70 mm of 70 x 70 mm
- Werkblad van natuursteen, keramiek, beton of RVS
- Stalen plaat of hittebestendige tegels voor de barbecuezone
- Spoelbak met kraan, flexibele slang en afvoerset
- RVS of verzinkte houtschroeven en eventueel hoekverbinders
- Scharnieren, handgrepen en magneetsnappers voor deurtjes
- Stelpootjes of tegels om het frame op te zetten
- Buitenbeits, terrasolie of impregneermiddel
Kort samengevat
Een steigerhouten buitenkeuken is goed zelf te bouwen als je vooraf nadenkt over de plek, de werkhoogte en de verdeling in zones. Kies een hittebestendig en waterafstotend werkblad, bescherm het hout tegen de barbecue en zorg dat de kast uit het water staat. Met jaarlijks onderhoud heb je er vele zomers plezier van. Inspiratie voor andere toepassingen vind je bij de voorbeelden.
Veelgestelde vragen
Een losse buitenkeuken zonder overkapping valt meestal niet onder vergunningsplichtige bouwwerken. Bouw je er een overkapping bij, dan kunnen regels voor bijbehorende bouwwerken gelden. Controleer dit bij je gemeente of via het Omgevingsloket.
Ja, mits het hout goed is behandeld en de kast niet in het water staat. Tap wel de waterleiding af en haal losse apparatuur zoals een gasfles of elektrische boiler naar binnen. Een ademende hoes of overkapping verlengt de levensduur.
Voor het frame worden vaak geïmpregneerde grenen of vuren balken gebruikt, omdat die beter tegen vocht kunnen. Douglas is ook een optie. De steigerplanken gebruik je dan vooral als bekleding.
Een houten werkblad buiten kun je het beste met een olie of coating behandelen die geschikt is voor voedselcontact en buitengebruik. Veeg vet en marinade direct weg en leg een snijplank neer bij het voorbereiden. Rond de barbecue is een stenen of RVS-inzet praktischer.
Dat hangt sterk af van de plek, de behandeling en het onderhoud. Onbehandeld vurenhout in de volle regen gaat aanzienlijk korter mee dan goed behandeld hout onder een overkapping. Met een goede onderconstructie en regelmatig onderhoud kun je er vele jaren gebruik van maken.
Steigerhouten tuinbank: soorten, maten en zelf maken
Wat is steigerhout? Herkomst, houtsoort en toepassingen
Afmeting steigerplank: breedte, dikte en lengtes op een rij