Steigerhouten bed: soorten, maten en tips voor een stevig bed

Een steigerhouten bed geeft je slaapkamer meteen een warme, robuuste uitstraling. De verweerde planken met hun nerf, kleurverschillen en kleine gebruikssporen maken elk bed uniek. Daarbij is steigerhout stevig genoeg om jarenlang op te slapen, mits je de constructie goed opzet.

In dit artikel lees je welke soorten steigerhouten bedden er zijn, welke maten je nodig hebt, hoe je de lattenbodem goed ondersteunt en hoe je het hout afwerkt. Ook zetten we op een rij wanneer zelf maken handig is en wanneer je het beter kunt laten maken.

Waarom kiezen voor een steigerhouten bed?

Steigerhout is meestal vurenhout dat eerder als steigerplank op de bouw is gebruikt, of nieuw hout dat zo is bewerkt dat het er gebruikt uitziet. Gebruikt hout heeft vaak spijkergaatjes, verfspatten en grijze verwering, nieuw hout is lichter en strakker. Voor een bed heeft het een paar duidelijke voordelen:

• Stevig: planken van ongeveer 3 cm dik zijn ruim voldoende voor zijkanten, voeteneind en hoofdbord.
• Sfeer: het hout past goed bij een landelijk, industrieel of juist rustig Scandinavisch interieur.
• Aanpasbaar: omdat je met standaardplanken werkt, is een steigerhouten bed op maat goed te realiseren.
• Onderhoudsarm: binnen heeft het hout weinig last van vocht, dus een lichte afwerking volstaat.

Een nadeel is het gewicht. Een tweepersoonsbed van massief steigerhout is zwaar, dus denk bij het ontwerp na over hoe je het in delen naar de slaapkamer krijgt.

Soorten steigerhouten bedden

Er is niet één standaard steigerhout bed. De meeste ontwerpen vallen in een van deze vier groepen.

Tweepersoonsbed steigerhout

De bekendste variant: een rechthoekig frame van planken, vaak met een middenbalk en een extra poot in het midden. Een tweepersoonsbed steigerhout is er in elke gangbare matrasmaat, van 140 tot 180 cm breed.

Bed met hoofdbord

Het hoofdbord is het visuele middelpunt. Je maakt het van liggende planken die je op twee staanders schroeft. Een hoofdbord dat 30 tot 60 cm boven de matras uitkomt, voelt meestal prettig om tegenaan te leunen. Laat het iets breder doorlopen dan het bed als je er nachtkastjes tegenaan wilt zetten.

Laag bed of bed op poten

Een laag bed (ook wel platformbed) staat bijna op de vloer en geeft een rustige, moderne look. Een bed op poten is hoger, wat makkelijker in- en uitstappen geeft en ruimte laat om onder het bed schoon te maken. Kies bij een laag bed wel voor goede ventilatie onder de matras.

Bed met lades

Wil je extra opbergruimte, dan kun je lades of open vakken in de zijkant of het voeteneind verwerken. Dit vraagt meer timmerwerk en een iets hogere bodem, maar levert veel ruimte op voor beddengoed.

Maten van een steigerhouten bed

De binnenmaat van het frame is de maat van je matras plus een kleine speling van ongeveer 1 tot 2 cm, zodat je het hoeslaken makkelijk kunt omdoen. De buitenmaat hangt af van de dikte van de planken en van hoe je de hoeken uitvoert. Met planken van circa 3 cm dik komt er aan elke kant minimaal zo’n 3 cm bij; met dikkere poten of een overstekende rand al snel meer.

Matrasmaat	Binnenmaat frame (circa)	Buitenmaat (indicatie)	Geschikt voor
140 x 200 cm	142 x 202 cm	ca. 148 x 208 cm of meer	Kleine slaapkamer, logeerkamer
160 x 200 cm	162 x 202 cm	ca. 168 x 208 cm of meer	Gemiddelde tweepersoonsslaapkamer
180 x 200 cm	182 x 202 cm	ca. 188 x 208 cm of meer	Ruime slaapkamer, veel bewegingsvrijheid
180 x 210 cm	182 x 212 cm	ca. 188 x 218 cm of meer	Lange slapers

Een steigerhout bed 180×200 is de populairste maat, maar ook de zwaarste. Meet altijd eerst je matras en lattenbodem op en tel daar de speling bij op. Werk je met gebruikte planken, houd er dan rekening mee dat de breedte en dikte per plank een paar millimeter kunnen verschillen. Kijk voor de gangbare maten van de planken zelf bij steigerplank afmetingen.

Lattenbodem en stevigheid

De stevigheid van een steigerhouten bed zit niet in de zichtbare planken, maar in wat eronder zit. Een goed frame heeft drie onderdelen: de buitenrand, een draagrand aan de binnenkant en een middenondersteuning.

1. Draagrand: schroef aan de binnenkant van de zij- en kopplanken een doorlopende regel (bijvoorbeeld een balkje van 4 x 4 cm). Daarop rusten de lattenbodems.
2. Middenbalk: bij een tweepersoonsbed liggen meestal twee lattenbodems naast elkaar. Een middenbalk in de lengte vangt de binnenranden op.
3. Extra poot: zet onder de middenbalk minimaal één poot, bij 180 cm breed liefst twee. Zo zakt het bed in het midden niet door en kraakt het minder.

Werk je met een vaste lattenbodem van losse latten, houd dan de afstand tussen de latten beperkt, vaak wordt maximaal 4 tot 6 cm aangehouden. Controleer ook wat de fabrikant van je matras adviseert, want sommige matrassen vragen om een dichtere ondergrond.

Verbind de hoeken met lange houtschroeven of draadeinden en boor altijd voor, zodat het hout niet splijt. Een paar metalen hoekverbindingen aan de binnenkant zie je niet en maken het frame een stuk stijver.

Afwerking van een steigerhouten bed

Binnen hoeft steigerhout niet zwaar beschermd te worden, maar onbehandeld hout neemt vuil en vlekken op en voelt soms ruw aan. Begin daarom altijd met goed schoonmaken en schuren. Gebruikte planken kunnen cementresten en zand bevatten; hoe je die verwijdert lees je in steigerplanken schoonmaken.

Schuur de randen waar je met je benen langs komt extra glad, bijvoorbeeld met korrel 80 en daarna 120. Daarna heb je een paar opties:

• Meubelolie of hardwax-olie: behoudt de natuurlijke look en maakt het hout minder vlekgevoelig.
• Whitewash of greywash: geeft een lichtere, verweerde kleur.
• Matte lak op waterbasis: beschermt het beste, maar voelt minder natuurlijk aan.

Laat de afwerking goed uitharden en lucht de slaapkamer een paar dagen voordat je er weer slaapt. Een volledig overzicht van de mogelijkheden vind je in steigerhout behandelen.

Tip: Leg een paar zachte vilten of rubberen doppen onder de poten. Een zwaar steigerhouten bed schuift dan niet over de vloer en je voorkomt krassen op laminaat of parket.

Zelf maken of laten maken?

Een eenvoudig steigerhouten bed zonder lades is een goed doe-het-zelfproject als je een accuboormachine, een cirkelzaag of decoupeerzaag en een schuurmachine hebt. Reken op een weekend werk, inclusief schuren en afwerken.

Zelf maken is vooral interessant als je:

• een afwijkende maat of hoogte wilt;
• zelf de planken wilt uitzoeken op kleur en nerf;
• het bed in delen wilt bouwen zodat het door een smal trapgat past.

Voor een eenvoudig tweepersoonsbed heb je grofweg nodig: steigerplanken voor zijkanten, voeteneind en hoofdbord, vierkante balken voor de poten, regels voor de draagrand en middenbalk, houtschroeven van 5 tot 6 mm dik, houtlijm en schuurpapier in een paar korrels. Zaag eerst alle delen op maat en leg het frame droog op de vloer voordat je gaat schroeven. Zo zie je meteen of de maten kloppen en of de matras goed past.

Laten maken is handiger als je lades, een zwevend effect of een geïntegreerd nachtkastje wilt. Dan komt er meer precisiewerk bij kijken. Vraag in dat geval naar de constructie onder het bed en naar de manier waarop het bed demontabel is. Voor ideeën kun je kijken bij onze voorbeelden.

Kort samengevat

Een steigerhouten bed is stevig, sfeervol en goed op maat te maken. Kies eerst het type, dan de matrasmaat, en reken de binnen- en buitenmaat zorgvuldig uit. Besteed de meeste aandacht aan de onderconstructie met draagrand, middenbalk en extra poten. Werk het hout af met olie of matte lak, en je hebt een bed dat vele jaren meegaat.

Veelgestelde vragen